|
نگاهي به صورت جلسههايي كه در نخستين
گردش انجمن زرتشتيان تهران كه حدود يكصدسال پيش نوشته شده
و به يادگار مانده است، نشان ميدهد كه نياكان ارجمند ما
و بنيانگزاران انجمن زرتشتيان چه هدفهايي را براي اين
انجمن در نظر گرفتهبودند و چگونه فعاليت خود را آغاز كردهاند.
بهطوري كه صورت جلسات نخستين گردش انجمن نشان ميدهد،
انجمن مرجعي بوده كه بهطور كدخدامنشي كليه دعاوي بين
افراد همگروه و همچنين بين زرتشتيان و ديگران را حل و
فصل ميكردهاست و نكته قابل ذكر، اجراي نظر انجمن به
وسيله طرفين دعوا بودهاست.
• در مواردي كه به يك فرد همگروه احجافي ميشده و از انجمن
كمك خواسته ميشده است، انجمن راسا از مقامهاي كشور رفع
احجاف را خواستار و اكثر نتيجه مطلوب حاصل ميشده است.
• دركليه اموري كه جماعت با وزارتخانههاي مختلف داشته نام
«اردشيرجي صاحب» بردهشده و از اقدامات و نامههاي ارسالي
وي به مقامات مملكتي ذكر شده است.
• هر هنگام و در هر مورد كه اقدامات انجمن به عللي پيشرفت
نداشته از «ارباب جمشيد» استمداد ميشده است.
• يكي از كساني كه براي حفظ حقوق زرتشتيان در يزد و
برقراري معافي مراعي اهرستان مرتبا با انجمن مكاتبه داشته، استاد كيومرس وفادار نام برده شدهاست كه بالاخره با
اقدامات انجمن و پيگيري وي به نتيجه مطلوب رسيده است.
• اگر همكيشي ورشكسته ميشد و به غير همكيش بدهكار بود،
انجمن ميانجيگري ميكرد و ترتيبي براي پرداخت بدهي او ميداد تا اسباب بدنامي جماعت نشود.
• هرگونه واقعه غيرمترقبه براي همميهنان در هر گوشه كشور
پيش ميآمده از طرف انجمن اظهار همدردي و اقدام به كمك ميشده است.
• هرگونه تحويل و ارسال وجه به وسيله «ارباب جمشيد» كه در
همه جا تجارتخانه و اعتبار داشته، انجام ميگرفته است.
• هر هنگام كه براي انجام كاري نياز به پول بودهاست يا در
انجام امري مواجه با كمبود بودجه بودهاند، از مردم دعوت
ميشده و افراد به فراخور خود كمك لازم را ميكردهاند.
• افراد همگروه وجوهي به نام «اعانه» به طور ماهانه يا
سالانه به انجمن ميپرداختند.
• براي گردآ وري اعانه، افرادي داوطلب ميشدهاند، مثلا در
دوره اول براي دالان امينالملك و امينالدوله آقا گيو
شاهپور ـ آقا نامدار كيخسرو ـ آقا مهربان جمشيد ـ وبراي
مشيرخلوت: آقا رستم خدابخش ـ آقا مهربان دستور تيرانداز ـ
آقا جمشيد موبد بهمن ـ آقا خسرو نوذر و آقا رستم دينيار
انجام اين كار را تقبل كرده بودند.
• اعضاي انجمن آگاهي و رسيدگي به وضع و حال هر فرد جماعت
را وظيفه خود ميدانستند و افراد نيز خود را ملزم به
همفكري وهمكاري با انجمن ميدانستهاند.
• همواره از طرف افراد همگروه پيشنهادهايي به انجمن ميرسيده و تصميمات معقول درباره آنها اتخاذ ميشدهاست، آنچنان كه به نظر ميرسد همكاري صميمانه و دلسوزي فراواني
نسبت به امور همگاني ابراز ميشدهاست و داوطلبان انجام
هر كاري با احترام عمومي روبهرو بودهاند.
• كليه امور اجتماعي را همه افراد به طور افتخاري انجام ميدادهاند.
• جانب دوستي و درستي و حقيقتبيني با نهايت دقت رعايت ميشدهاست، پس از پيگيري موضوع، اگر ناروا بودن آن نسبت
آشكار شده، در صورتجلسات منعكس ميشدهاست. مثلا در يكي
از جلسات چنين نوشته شدهاست: «در ريپورت انجمن قبل نسبت
جعلي به مرحوم… داده شدهبود، قرار شد در ريپورت اين
انجمن مرحوم… را كه واسطه و از آن نسبت مبري بوده محض
تصحيح اشتباه ريپورت قبل يادداشت و آن نسبت از آن مرحوم
خارج شود.»
• هرهنگام شايعهاي پراكنده ميشده و يا نامهاي در موضوع
ميرسيده «خطاب مانندي» نوشته ميشد و بهوسيله يكي از
اعضاي انجمن به آگاهي همگان رسانده ميشد كه در انجمن
حاضر شوند، پيشنهاد و مشاوره و مذاكره كنند و تصميمات
مقتضي گرفتهشود.
• كليه نامههاي رسيده و پاسخ آنها در انجمن خوانده ميشده و پس از تصويب صادر ميشده است و چنانچه نامهها فوري
بوده در نخستين جلسه رونوشت آن و پاسخ رسيده به آگاهي
انجمن ميرسيدهاست.
• براي رسيدگي به امور مدرسه و برنامهريزي آينده، همواره
نظار مدرسه با اولياي دانشآموزان جلسات ترتيب داده و
خواسته آنان را در جهت پيشرفت تحصيل فرزندانشان مرعي ميداشتند.
• براي آنكه همه اطفال سدره بپوشند و كشتي ببندند،
دختران و پسران را روزي يك ساعت در يكي از خانهها درس
اوستا و آيينهاي ديني ميآموختند، تا آمادگي يابند.
• در كاشان و قم نيز زرتشتيان مقيم بودهاند. در صورتجلسات اين نام «انجمن يزد» و «انجمن ناصري يزد» و « انجمن
ناصري زرتشتيان كرمان» بهچشم ميخورد كه همواره با انجمن
زرتشتيان تهران در موضاعات مختلف و بسيار مكاتبه داشتهاند.
• سالي يكبار در نوروز صورت كل وجوه ملي جمعي انجمن به
جماعت اعلام و سالي دوبار (هر ششماه) انجمن عام برگزار ميشده و رييس انجمن خلاصه كارهاي گذشته را به آگاهي همگان
ميرسانده و صورتحسابها چاپ و در اختيار مردم قرار ميگرفتهاست.
• آنچه در پايان گزارش سالانه ديدهميشود، جدول حضور و
غياب اعضاي انجمن است و كساني كه پنج جلسه پيدرپي در
انجمن حاضر نشدهبودند از عضويت انجمن بر كنار و ديگري به
جاي او بر گزيده ميشدهاست.
|